ภัทรวลัญช์ พัฒนอิทธินันท์

ที่นี่ กระจกเงา แคทเพียงไม่นานหลังจากเข้าสู่ภาคการศึกษาที่ 2 ของชีวิตนักศึกษาปี 3 ก็รู้สึกว่าไม่อยากจะใช้เวลาช่วงปิดเทอมไปอย่างไร้ประโยชน์จึงเริ่มมองหาที่ฝึกงาน ด้วยตระหนักได้ดีว่าเมื่อถึงเวลาฝึกงานจริงหรือแม้กระทั้งตอนทำงานจริงนั้น มีโอกาสสูงมากที่จะต้องเข้ากรุงไปใช้ชีวิตเร่งรีบ เบียดเสียด แข่งขัน กับผู้คนมากหน้าหลายตา จะด้วยความคิดอคติไปเองหรืออะไรก็แล้วแต่ จึงปฏิเสธทุกคำชักชวนจากเพื่อนๆ ในการยื่นสมัครขอฝึกงานกับบริษัทเอกชนใหญ่ๆ ในกรุงเทพ ในที่สุดหลังจากเริ่มถอดใจกับการหาที่ฝึกงานที่คิดว่าเข้ากับตนเองได้ เพื่อน 2 คนก็เล่าข่าวเรื่องการเปิดรับสมัครนักศึกษาฝึกงานของมูลนิธิกระจกเงา เชียงราย ให้ฟัง ทันทีที่ได้ยินชื่อมูลนิธิก็ตัดสินใจแน่วแน่เลยว่านี่คือที่ที่เราอยากมา   มิตรภาพ ช่วงสัปดาห์แรกที่มาถึง ดูจะตื่นเต้นไปหมดกับทุกสิ่ง แม้จะไม่แสดงออก แต่ต้องยอมรับว่ารู้สึกสนุกกับการค่อยๆ เรียนรู้วิธีปฏิบัติและใช้ชีวิตที่นี่ ทุกครั้งที่เพื่อนๆ ทายทักมาถามไถ่ แลกเปลี่ยนความเป็นไป ก็มีความสุขที่ได้เล่าทั้งวิถีชีวิต การทำงาน ส่วนงานแต่ละโครงการ ตลอดจนสภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกมูลนิธิ และไม่พ้นที่จะบอกเพื่อนว่าคงมีอะไรอีกเยอะที่เราจะต้องเจอที่นี่ ถ้าให้เล่าผ่านตัวหนังสือทั้งหมดก็คงยากจะบรรยายถึงความประทับใจ แต่เชื่อได้เลยว่าเธอจะต้องอยากมา เธอต้องชอบที่นี่   สัปดาห์ถัดมาเริ่มทำความรู้จักและสร้างความสนิทสนมกับเพื่อนคนอื่น น่าแปลกว่าเพื่อนกลุ่มแรกที่เราสนิทคือ เพื่อนบ้านกระท่อม ได้ใช้เวลาช่วงเย็นในการคลุกคลีและสังสรรค์ด้วยกันยามเย็นหลังจากรับประทานอาหาร กว่าจะกลับมาบ้านเขียวอันเป็นที่พักของตนก็กินเวลาไปข้ามคืน จากที่เคยคิดว่าคงไม่สนิทกับเพื่อนที่บ้านเขียวด้วยอะไรหลายอย่างที่คงไม่เข้ากันแต่เพียงไม่นานหลังจากนั้นก็ได้เปิดเผยตัวตนและคุ้นเคยกันมากขึ้น โดยเหตุการณ์เช่นนี้ก็เกิดขึ้นอีกกับเพื่อนกลุ่มใหม่ทุกกลุ่ม ทั้งเพื่อนจากอุบลราชธานี เพื่อนจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ทั้ง 2 เซต เพื่อนจากราชภัฏเชียงราย และวลัยลักษณ์ จากที่เราคิดว่าคงไม่สนิทกันก็ค่อยๆ สร้างความคุ้นเคยจนสนิทสนมกันได้ในที่สุด   ยอมรับตามตรงว่าเป็นครั้งแรกที่ต้องจากเพื่อนแล้วรู้สึกใจหาย เหตุเพราะคงไม่เหมือนเพื่อนมัธยมหรือเพื่อนมหาลัย ที่เราเรียนที่เดียวกันหรืออยู่บ้านไม่ไกลกัน อีกทั้งยังมีกิจกรรมที่ทำให้ได้มาพบปะกันบ่อยครั้ง ซึ่งไม่เหมือนกับที่นี่ ด้วยข้อจำกัดทางด้านเวลาและอะไรหลายอย่าง ใครจะรู้ว่าเราอาจไม่ได้พบกันอีก หรือเจอกันแต่จำไม่ได้ หรือไม่ได้อยู่ในสถานะที่จะมาคุยเล่น สนิทกันดังเดิม เพียงสัปดาห์ที่ 3 เมื่อใกล้ถึงวันที่น้องนักศึกษาฝึกงานคนหนึ่งจะต้องเดินทางกลับ ฉุกให้นึกย้อนกลับไปถึงสเตตัสเฟสบ๊คของเพื่อนหนึ่งคนในรุ่น ที่บอกว่าเกลียดการพบเจอเพราะรู้ว่าอย่างไรเสียสักวันย่อยจะต้องแยกทาง แต่สำหรับเราไม่ได้คิดเช่นนั้น ด้วยเล็งเห็นถึงความงดงามถึงความทรงจำอันอบอุ่นนี้ แม้จะเป็นระยะเวลาเพียงสั้น จะทำให้เราสนิทกันอย่างรวดเร็วและรับรู้ได้ว่าความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นไม่ใช่ของปลอม จะด้วยอะไรก็ตามแต่ อาจเพราะเรารู้ว่ามีเวลาไม่มาก หรือเพราะต้องเจอหน้ากันตลอด หรือเพราะมาด้วยความต้องการเดียวกัน สำหรับบางคนอาจคิดว่ามิตรภาพที่นี่มันน้อยนิด แต่สำหรับเราที่นี่มองมิตรภาพดีดีมากมาย ได้รู้จักและเรียนรู้เพื่อนจากต่างถิ่น ทั้งเหนือ ใต้ และอีสาน คนที่พร้อมแบ่งปันช่วงเวลาทุก สุข พร้อมเหน็ดเหนื่อย พร้อมหัวเราะและร้องไห้ไปด้วยกัน กำลังใจดีดีในวันที่เราอ่อนล้า ความห่วงใยในวันที่เราต้องจากเพื่อนไปทำงาน   ไม่น่าเชื่อว่าที่แห่งนี้จะทำให้เราได้เจอคนที่พร้อมเข้ามาช่วยเหลือโดยที่เราไม่ต้องร้องขอ คนที่คอยแกล้งเราตลอดแต่กลับร้องไห้เมื่อรู้ว่าเราต้องพบเจอความลำบากใจ คนที่ต่อหน้าไม่เคยพูดจากันดีแต่ไม่เคยลืมที่จะทิ้งความอบอุ่นผ่านการกระทำและตัวหนังสือในทุกครั้ง คนที่สามารถบ่งบอกตัวตนของเราในสิ่งที่เราไม่เคยตระหนักถึงได้อย่างตรงจุดจนต้องนึกอึ้งอยู่ภายในใจ หลายคนที่ทำให้รับรู้ได้ว่าจะเป็นเพื่อนที่มีแต่ความจริงใจและยังคอยติดต่อกันตลอด   เฟิร์สอิมเพรชชั่นที่เพื่อนทุกคนลงความเห็นว่าไม่น่าประทับใจ บึ้งตึง ไม่พูดไม่จา อยากทำอะไรก็ทำ ไม่แคร์ใคร หรือแม้กระทั่งตัวตนจริงหลังรู้จัก เป็นคนไม่อยู่นิ่ง มีความสุขที่จะเข้าไปวุ่นวาย หยอกล้อ และคุยเล่นกับเพื่อน แต่ในขณะนั้นเราค่อยๆ ซึมซับและเก็บรายละเอียดของทุกคน เป็นความสุขใจอย่างมากในยามที่เรามอบสิ่งของและจดหมาย ที่เต็มไปด้วยเรื่องราว ความรู้สึกที่มี และความคาดหวังที่ฝากเอาไว้ให้กับเพื่อนแต่ละคน ในบางครั้งเพียงแค่เราได้บอกสิ่งที่อยู่ในใจ ให้เขาได้รับรู้ถึงความสำคัญและความห่วงใยที่มีให้กับเขาแค่นั้นเราก็สุขใจแล้ว และความสุขใจยิ่งเพิ่มมากขึ้นอีก เมื่อรับรู้ว่าสิ่งที่ได้กลับมากนั้นก็มีค่ามากไม่ต่างกัน   การที่เราได้รู้อย่างแน่ชัดว่าเมื่อไหร่ที่เราต้องไกลกัน มันทำให้เราใช้เวลาที่เหลืออยู่กับทุกคนอย่างรู้คุณค่า เห็นความสำคัญของช่วงเวลาที่เคยได้รู้จักกันมาก และเตรียมพร้อมสำหรับความงดงามของความทรงจำที่มี เพื่อให้มั่นใจว่าหากในวันที่ไม่ได้อยู่ด้วยกันมาถึง ทุกครั้งที่นึกถึงเรื่องราวเราจะเผลอยิ้มออกมาอย่างสุขใจในทุกครั้ง เป็นไปไม่ได้ที่เราจะอยู่กับใคร เหตุการณ์ใด หรือสถานที่ไหน ได้ตลอดไป แต่ในเมื่อเราได้ใช้เวลาที่มีไปอย่างดีที่สุดแล้ว เมื่อถึงวันที่ต้องจากแทนที่จะเสียใจจึงสุขใจมากกว่า เพราะระยะทางที่ผ่านมาเรามองว่ามันสวยงามที่สุดแล้วตอนจบจะต้องเจอกับอะไรก็พร้อมที่จะยอมรับ   ภายในกระจกเงาเต็มไปด้วยหลากหลายบริเวณทีเราชื่นชอบ และยิ่งชอบมากขึ้นอีก เมื่อในทุกสถานที่มีความทรงจำที่ได้ร่วมกันสร้างขึ้นมา     ค้นพบ   ณ ที่แห่งนี้มีคำตอบในหลายอย่างที่ช่วยให้เราค้นหาตัวเองเจอ ชีวิตเรียบง่าย กิน อยู่แบบพอเพียง ไม่ต้องเสริมเติมแต่งหรือประดิษฐ์ประดอยทั้งรูปลักษณ์และภาพลักษณ์ ไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัวให้ยึดมั่นปฏิบัติ แต่มีระเบียบวิธีในการใช้ชีวิตให้ไม่เดือดร้อนใคร การเรียนรู้ที่จะดูแลรวมทั้งอยู่ร่วมกับธรรมชาติและคนในพื้นที่ คือสิ่งที่เราใฝ่หา และกระจกเงาก็ทำให้เรารู้ว่าเราชอบที่ได้ใช้ชีวิตแบบนี้ ความสนใจในเรื่องชาติพันธุ์ ชนชั้น ความเหลื่อมล้ำ ความขัดแย้ง วิถีชีวิต วิถีชุมชน และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่เราเคยสนใจมาตลอด แต่เพิ่งมาเล็งเห็นและเริ่มทำตามใจตัวเองได้เพียง1ปี ในวันนี้ทำให้รู้แล้วว่าเรามีความสุขกับสิ่งนี้และให้เดินหน้าเพื่อทำความเข้าใจต่อไป   งานด้านโปรดักชันในส่วนของการถ่ายภาพและถ่ายวิดีโอ คือสิ่งที่เราบอกกับตัวเองมาตลอดว่า ไม่ชอบ ไม่ถนัด แม้เนื้อหาจะตรงกับความสนใจหรือสิ่งที่เราอยากถ่ายทอดออกไป ก็จะพยายามเลี่ยงให้มากที่สุด เคยมีโอกาสให้เข้าฝึกงานกับเพื่อนๆ ที่กองถ่ายในเครือ Exact และตอบปฏิเสธไปโดยไม่เสียเวลาคิดสักนิดเพราะคิดว่าไม่ตรงกับความถนัดและความสนใจของตน แต่เมื่อได้เข้ามาเรียนรู้กระบวนการถ่ายทำและได้รับโอกาสให้ลงมือทำในบางส่วน ทำให้รู้ว่าไม่ได้ยากและน่าเบื่ออย่างที่คิด ไม่รู้ว่าเข้าใจถูกหรือผิด แต่ในขณะที่กำลังทำงานอยู่ส่วนหนึ่งก็รู้สึกชื่นชมที่สารคดีเรื่องหนึ่ง สามารถเกิดขึ้นได้จากแรงกายแรงใจและความคิดของทีมงานหลักไม่กี่คน ในภายภาคหน้าหากมีโอกาสได้เข้าไปทำงานด้านนี้และเนื้อหาตรงกับตัวเรา ก็ยินดีจะเข้าไปเรียนรู้อย่างไม่อิดออด   ได้ทำงานลงแรง ทั้งสร้างฝาย สร้างบ้าน สร้างถนน ขุดท่อ ตักทราย ผสมปูน แม้จะเป็นแค่ส่วนเล็กๆ แต่ก็รู้สึกมีความสุขที่ได้ใช้แรงกำลังที่มีในการช่วยเหลือผู้อื่น ทั้งยังสนุกที่ได้ทำกิจกรรมร่วมกับเพื่อนในรุ่น ใครอาจมองว่าเป็นงานใช้กำลังมากกว่าสมอง แต่เราไม่ได้สนใจตรงจุดนั้น เราทำด้วยใจ แต่ละคนมีมุมมองที่ต่างกัน ส่วนตัวเชื่อว่าทุกอย่าง ทุกเหตุการณ์ในชีวิตทั้งดีและร้าย เราสามารถเรียนรู้ไปกับมันได้ มากกว่าการช่วยลงแรงทำงาน เราได้เรียนรู้การทำงานของทีมงานอีโค่ ทีมงานภัยพิบัติ เรียนรู้ชีวิตชาวบ้าน วิธีลดทอนต้นทุนโดยใช้ความสามัคคีของคนในชุมชน วิธีสร้างสิ่งก่อสร้าง เป็นประสบการณ์ชีวิตที่มีคุณค่าและยินดีจะทำอีกเมื่อมีโอกาส   ไม่ชอบพูดกับต่างชาติ พูดได้บ้าง แต่เลี่ยงได้ก็จะเลี่ยง ในเชียงใหม่เต็มไปด้วยนักท่องเที่ยว แต่หากเขาไม่ได้แสดงออกถึงความเดือดร้อนมากมาย ก็จะปล่อยให้เขาเผชิญหน้าเอง ไม่แสดงน้ำใจเข้าไปช่วยเหลือเด็ดขาด แต่อยู่ที่นี่เรามีความสุขที่จะได้คุยกับเพื่อนญี่ปุ่น และเพื่อนอาสาสมัครจากหลายชาติ แค่คำถามสั้นๆ ว่าเป็นอย่างไรบ้าง เราสามารถตอบว่าสบายดีแล้วจบ แต่เราเลือกที่จะเล่าเรื่องราวสนุกที่พบเจอ เรื่องตลกของเพื่อน ชวนเพื่อนคุยกับชาวต่างชาติ สนุกที่ได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์และวัฒนธรรม ได้รับรู้ถึงความหวัง ความตั้งใจ และหัวใจอันอบอุ่นของเพื่อนเหล่านั้น เรียนรู้ทักษะในการทำงานด้านต่างๆ ทักษะชีวิต และการอยู่ร่วมกับคนหมู่มาก สนุกกับการค่อยๆ ลองทำในสิ่งที่ไม่เคยทำ ไม่ว่าจะเป็นการใช้เครื่องซักผ้าที่ต้องคอยเฝ้าดูขณะซัก การเข้าครัวทำอาหาร การหุงข้าว การเปิดเตาแก๊สแบบใช้ไฟแช็ค ได้ลองกินอาหารที่ไม่กิน ทั้ง มะเขือ พริกหวาน มะเขือเทศ และปลี หลังจากกลั้นใจกินและรู้ว่ามันไม่ได้แย่เช่นที่ผ่านมา ไม่รู้ว่าเพราะโตขึ้นหรือเพราะอะไร แต่หลังจากนั้นทุกครั้งที่เจอก็ทานได้ ไม่จำเป็นต้องเลี่ยง   คิดว่าคนส่วนใหญ่รู้ว่าอะไรคือสิ่งที่ควรทำ ไม่เคยสนใจหนังสือหรือบทความประเภท วิธีพัฒนาตัวเอง วิธีขยัน วิธีประสบความสำเร็จ อะไรแบบนั้นเท่าที่ควร เพียงอ่านหัวข้อและเนื้อหาผ่านๆ เท่านั้น เพราะคิดว่านั่นคือสิ่งที่เรารู้อยู่แล้วแต่ทำไม่ได้ก็เท่านั้น แต่สิ่งที่ยากกว่านั้นคือสิ่งที่ไม่ควรทำ เราคิดว่าเรารู้แต่บางสิ่งบางอย่างเล็กน้อยที่เรามองข้ามไป บางคนอาจไม่ชอบการกระทำแบบนี้ จากที่เป็นคนขี้เกรงใจและแคร์ความรู้สึกคนรอบข้าง ยิ่งทำให้เราได้เรียนรู้ที่จะใส่ใจคนอื่นมากขึ้น ทั้งจากความผิดพลาดของเรา และความผิดพลาดของคนอื่น ทุกครั้งที่เจอการกระทำที่ไม่ชอบจะบอกตัวเองไว้เสมอว่าสิ่งนี้ไม่ควรทำและอะไรในทางตรงข้ามที่ควรทำ เพื่อบอกกับตัวเองว่าโตไปไม่ทำ คงไม่มีความสุขหากรู้ว่าผู้คนรอบข้างเกิดความอึดอัดหรือขุ่นหมองข้องใจจากการกระทำของเรา   ท้ายสุด   ไม่ว่าใครจะว่าอย่างไร สำหรับเรารู้สึกขอบคุณเพื่อนที่แนะนำที่นี่ ขอบคุณตัวเองที่ตัดสินใจเลือกมา ขอบคุณอาจารย์และมารดาที่ให้การสนับสนุน ขอบคุณเจ้าหน้าที่สำหรับโอกาสในการมาฝึกงานที่นี่ โอกาสในการลองทำงานทั้งที่เคยและไม่เคย โอกาสในการเรียนรู้ชีวิตของใครก็ตาม และขอบคุณทุกกำลังใจ ความและช่วยเหลือ ที่มอบให้ตลอดระยะเวลา 2 เดือนนี้   บางสิ่งบางอยากอาจไม่สะดวกนักหากต้องเล่าผ่านตัวหนังสือ เพื่อให้กระชับและเข้าใจง่ายที่สุด สิ่งที่อยากจะบอกคือ กระจกเงาทำให้ค้นพบตัวตนของตัวเองในหลายอย่าง เมื่อเราได้ทำในหลายสิ่ง ได้ใช้เวลาพูดคุยกับหลายคนและท้ายที่สุดได้ใช้เวลาพูดคุยกับตัวเอง สิ่งที่เป็นความสนใจ ความถนัด แนวคิด มุมมอง และทัศนคติของเราก็ชัดเจนขึ้นมาในระดับหนึ่ง และเชื่อได้ว่าในอนาคตไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน ทำอะไร เพื่อใคร อุดมการณ์และตัวตนของเราที่แสดงออกมาอาจถูกหล่อหลอมหรือเปลี่ยนแปลงไปบ้าง แต่รากฐานที่ได้จากการมาใช้เวลาฝึกงานที่นี่จะเป็นส่วนหนึ่งที่อยู่ในตัวเรา   ไม่เหน็ดเหนื่อยที่จะนำความรู้ ประสบการณ์และความประทับใจที่ได้จากที่นี่ ไปบอกเล่าต่อให้ใครต่อใครได้รับรู้ มั่นใจและตั้งใจเอาไว้อย่างยิ่งว่าจะนำความรู้ ประสบการณ์ แนวคิด มุมมอง และทัศนคติของตนไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวม จะทุ่มเทแรงกาย และแรงใจ อย่างไม่ย่อท้อเพื่อคนหมู่มาก เพื่อความสุขและความภาคภูมิใจของตน และเพื่อให้คนที่ยังรัก ไม่เสียแรงกำลังใจที่เคยช่วยเหลือ ทุ่มเทและหวังดีต่อเรา ตลอดจนภาคภูมิใจในตัวเรา